Phân tích thái độ của nhân vật Huấn Cao đối với viên quản ngục trong Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Huấn Cao có tài viết chữ đẹp và biết quý trọng cái tài làm ra cái đẹp ấy. Ông thích ai, quý mến ai thì ông cho chữ, tặng chữ và biết giá trị những chữ mình viết ra : “ Chữ thì quý thực . Ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ, cũng mới viết có hai bộ tứ hình và một bức trung đường cho ba người bạn thân ta thôi”.
Mà đúng là chữ Huấn Cao quý thật. Bởi vậy nên viên quản ngục và người thơ lại mới phải kiên trì và dụng công để xin bằng được chữ của ông, bất chấp mọi hiểm nguy đe dọa đến
tính mạng.
Trước thái độ khác thường của viên quản ngục, lúc đầu ông có ý nghi ngờ, khó chịu. Sau này, lúc vỡ lẽ ra, ông nhận thấy viên quản ngục này chính là hạng người biết thưởng thức cái đẹp, biết quý cái đẹp và trân trọng người làm ra cái đẹp. Cho nên ông đã chủ động bảo với người thơ lại rằng ông đồng ý cho chữ. Điều khiến ông hạ bút lần này là do cảm kích trước lòng thành và thái độ biết yêu, biết lưu giữ cái đẹp hiếm hơn vàng ngọc của viên quản ngục: “ Ta cảm cái tấm lòng biệt nhãn liên tài của các người. Nào ta biết đâu một người như thầy quản đây mà lại có những sở thích cao quý như vậy. Thiếu chút nữa, ta phụ mất một tấm lòng trong thiên hạ”.
Ông Huấn Cao cho chữ kèm theo lời khuyên viên quản ngục phải lánh xa nơi tù ngục, hãy tắm gội mình trong trong cuộc sống trong sạch chốn quê nhà thì mới giữ được tính lành trời sinh và mới có thể theo đuổi được thú chơi chữ đẹp. Hành động cho chữ của Huấn Cao thể hiện ý thức lưu truyền cái đẹp cho đời sau. Và trước mắt, ông muốn cứu vớt một con người ra khỏi chốn bùn nhơ, trả lại thiên lương cho người ấy. Đây cũng là hành động vì nghĩa cao cả của ông.
Quang cảnh của ông Huấn Cao cho chữ vừa lạ, vừa đẹp, vừa có vẻ như một ảo ảnh trong cõi thần thoại : “ Một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. Buồng giam chật hẹp, bẩn thỉu, ẩm ướt và tối mịt. Ánh đuốc đỏ rực soi tỏ ba bóng người, trong đó người mang gông, chân vướng xiềng đang cầm bút thoăn thoắt viết trên mặt lụa. Đó là Huấn Cao. Viết xong, ông đỡ viên quản ngục đứng dậy, “ rồi nhìn lại chữ mình viết đẹp tươi, nó nói lên hoài bão tung hoành của một đời người”. Cuối cùng, ông đĩnh đạc khuyên viên quản ngục lời khuyên đầy thiện tâm, thiện ý.